Tarım arazilerinde ecrimisil hesabı, mesken nitelikli taşınmazlardaki “kira bedeli” yönteminden ayrılarak “mahrum kalınan gelir” (net kâr) ilkesine dayanır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları uyarınca, bu hesaplama yapılırken izlenmesi gereken usulü kriterler oldukça nettir.
Hesaplama sürecinde mahkemece öncelikle taşınmazın bulunduğu bölgedeki Tarım İl veya İlçe Müdürlüklerinden resmi veriler celbedilmelidir. Bu veriler; bölgede ekilen mutad ürünleri, bu ürünlerin yıllara göre birim fiyatlarını ve dekara ortalama verim miktarlarını içermelidir. Ayrıca, arazinin “münavebe” (ekim nöbeti) sistemi ve nadasa bırakılıp bırakılmadığı mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.
Net gelir tespiti yapılırken; (Birim Fiyat x Verim) formülüyle elde edilen brüt gelirden, tohum, gübre, ilaçlama ve hasat gibi tüm “ekme-biçme masrafları” düşülmelidir. Eğer arazi, yılda birden fazla ürün ekimine elverişli bir bölgedeyse, her bir hasat dönemi için ayrı hesaplama yapılır.
Hukuki sınır olarak ecrimisil, dava tarihinden geriye dönük en fazla beş yıllık süre için talep edilebilir. Teknik raporun denetime elverişli olması için uzman ziraat mühendisi eşliğinde yapılacak keşif, mülkiyet hakkının sağladığı ekonomik faydanın adil bir şekilde tazmin edilmesini sağlar.
Yararlanılan Kaynaklar
- Albayrak, K. (2025). Kamulaştırmasız el atma ve tazminat davaları (Yüksek lisans tezi). İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
- Akyıldız, E. (t.y.). Müdahalenin men-i (el atmanın önlenmesi) davaları. Esra Akyıldız Hukuk Bürosu.
- Tok, H. (t.y.). Müdahalenin men’i ve ecrimisil davası nedir? Şartları nelerdir? Emsal Kararlar [Video]. YouTube.
