Loading

İhtiyaç ve sorularınız için
iletişime geçin

Karayolu Taşıma Hukuku ve Trafik Kazalarında Sorumluluk Esasları

Karayolu Taşıma Hukuku ve Trafik Kazalarında Sorumluluk Esasları

Karayolu taşıma hukuku, modern lojistik ve ulaşım faaliyetlerinin merkezinde yer alan karmaşık bir disiplindir. Türk hukukunda bu alan, temel olarak Türk Ticaret Kanunu (TTK), Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) çerçevesinde şekillenmektedir. Taşıma hukuku kuralları; taşımanın şekline, yapıldığı yere ve konusuna göre kategorize edilmekte olup, genellikle emredici niteliktedir. 

Hukukumuzda genel kural kusur sorumluluğu olsa da, teknolojik gelişmelerin yarattığı riskler nedeniyle kusursuz sorumluluk esasları önem kazanmıştır. Bu türün en ağır biçimi olan tehlike sorumluluğu, önemli ölçüde tehlike arz eden bir işletmenin faaliyetinden doğan zararlardan işletme sahibinin ve varsa işletenin, herhangi bir kusuru olmasa dahi müteselsilen sorumlu tutulmasını öngörür. 2918 sayılı KTK’nın 85. maddesi uyarınca, motorlu araç işletilmesinden doğan sorumluluk bir tehlike sorumluluğudur. Bu kapsamda, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa; işleten ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi, doğan zarardan müteselsilen sorumlu olur. Uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin durumlarında ise bu sıfatları taşıyan kişiler “işleten” sayılarak hukuki sorumluluğu üstlenirler. 

Yolcu taşımacılığında kritik bir öneme sahip olan Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, tüm yolcuları, sürücüleri ve yardımcı personeli teminat altına alan bir meblağ sigortasıdır. Bu sigortadan kundaktaki bebek dahil istisnasız tüm yolcular ve vefatları halinde mirasçıları yararlanma hakkına sahiptir. Yargıtay içtihatlarına göre, küçüklerin ve kısıtlıların ölümü halinde poliçenin geçersizliğine dair TTK’nın 1321/2 maddesi bu sigorta türünde uygulanmaz; dolayısıyla sigorta şirketlerinin bu yöndeki ret talepleri hukuka aykırıdır. Ancak mevcut düzenlemeler uyarınca, il içi belediye sınırları içindeki taşımalar ve yüz kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımalar henüz bu zorunlu sigorta kapsamında yer almamaktadır. 

Sigorta güvencesinin eksik kaldığı veya failin meçhul olduğu durumlarda Güvence Hesabı  devreye girmektedir. 5684 sayılı Kanun ile oluşturulan bu hesap; sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararların yanı sıra sigorta şirketinin iflası veya ruhsat iptali gibi mali bünye zafiyetlerinde de maddi ve bedensel zararları karşılar.

Eşya taşımacılığı cephesinde taşımacı, yükü veya bagajı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar; kayıp, hasar veya teslimdeki gecikmeden doğrudan sorumludur. Özellikle yolcu bagajlarına ilişkin sorumluluk emredici olup, taşıma biletlerine konulan ve taşımacının sorumluluğunu kaldıran veya belli bir limitle sınırlayan matbu kayıtlar TTK’nın 766. maddesi uyarınca geçersiz sayılmaktadır. Taşıma hukukunda uygulanan riziko alanı ilkesi uyarınca, taşıma veya teslim engelinin taraflardan hangisinin (taşıyıcı veya gönderen) organizasyon alanına girdiği, ek ücret ve bekleme süresi haklarının belirlenmesinde temel ölçüttür. 

Son olarak, trafik kazası mağdurlarının tazminat talepleri için sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapması bir dava şartı niteliğindedir; kuruluşun 15 gün içinde cevap vermemesi durumunda yargı yoluna gidilebilmektedir. 

These cases are perfectly simple and easy to distinguish. In a free hour when our power of choice untrammelled and when nothing prevents our being able to what we like best every pleasure is to be welcomed and every pain avoided. But in certain circumstances and owing to the claims

Yararlanılan Kaynaklar:

  1. Akartepe, A. (2012). Türk Borçlar Kanunu’nun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri Alanında Getirdiği Yenilikler ve Değişiklikler. Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1-2), 159-190.
  2. Arkan, S. (1982). Karada Yapılan Eşya Taşımalarında Taşıyıcının Sorumluluğu. Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü.
  3. Çelik, A. Ç. (t.y.). Koltuk Sigortası Uygulaması Kent İçi ve İl İçi Taşımalarda Henüz Başlatılmamıştır. Erişim: www.TazminatHukuku.com.
  4. Eren, F. (2015). Borçlar Hukuku Genel Hükümler (18. baskı). Ankara: Yetkin Yayınları.
  5. Korkusuz, M. H. (t.y.). Tehlike Sorumluluğunun Hukukumuzdaki Yeri. Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi.
  6. Seven, V. & Oyal, A. B. (2020). Taşıma Hukukunda Riziko Alanı İlkesi Bağlamında Nötr Alan ve COVID-19’un Nötr Alan Olarak Değerlendirilmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası, 78(2), 611-655.
  7. Yıldırım, A. A. (2016). Liability & Compensation for Personal Injury and Death Resulting from Road Traffic Accidents in Turkey. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası.
  8. Yücel, Ç. (2006). Motorlu Araçlar Sorumluluk Sigortasında Riziko İstisnaları (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Prev post
Ecrimisil Hesaplamasında Kullanılan “Kira Bedeli” ve “Gelir Kaybı” Kriterleri
Kasım 25, 2025
Next post
Kamulaştırmasız El Atma Davalarında Güncel Görünüm
Aralık 18, 2025